آن عمل نموده و نزد حرام آن توقف مينمايند - و مرتكب نمىشوند - و از همين قبيل است آيهء شريفهء : « وَ الْقَمَرِ إِذا تَلاها » « 1 » كه به معناى پيروى كردن است . و همين احتمال را ابن مسعود و مجاهد و قتاده گفته‌اند ليكن منظور از كتاب را قرآن قرار داده‌اند . 2 - كلبى ميگويد : منظور اين است كه در برابر كسانى كه از او - محمّد - پرسش مينمايند كاملًا او را توصيف و اوصافى را كه در كتب ايشان ذكر شده بيان مىكنند و بنا بر اين ضمير در « يتلونه » به محمّد برميگردد - نه بكتاب - 3 - چيزى است كه امام صادق عليه السلام بنا بروايتى فرموده كه منظور از « حقّ تلاوته » اين است هنگامى كه برخورد مينمايند بآيه‌اى كه در آن ذكر بهشت شده آن را از خدا درخواست نمايد و زمانى كه مواجه مىشود با آيه‌اى كه در آن ذكر جهنم شده از آن به خدا پناه برد . 4 - مراد آن است كه كتاب را كاملًا قرائت و از لحاظ الفاظ نيكو اداء كنند و از نظر معنى آن را درك نمايند . 5 - حسن ميگويد : منظور آن است كه بر طبق كتاب كاملًا عمل نموده محكمات آن را برنامه اجرا و بمتشابهات آن ايمان آورده و مشكلات را واگذار باهلش نمايند . أُولئِكَ يُؤْمِنُونَ بِهِ . . . - آنها ايمان آورده‌اند به او . اكثر مفسّرين معتقدند ضمير در « به » بكتاب رجوع مىكند . كلبى ميگويد ضمير به محمّد صلى اللَّه عليه و آله برميگردد . وَ مَنْ يَكْفُرْ بِهِ . . . - و آنهايى كه باور نكردند او را . منظور يهود و يا بطورى كه برخى گفته‌اند همهء كفار است و اين احتمال بهتر است زيرا كه لفظ عموميّت دارد . فَأُولئِكَ هُمُ الْخاسِرُونَ . . . - آنان زيانكارانند . در خويشتن و اعمالشان زيانكارند .

--> ( 1 ) سورهء 91 آيه 2 و ماه هنگامى كه پيروى كرد آن را - خورشيد را -